دوشنبه، 25 سپتمبر 2017

نژاد پرستی، برتری زبان و قوم از دیدگاه عقل و دین

 

نژاد پرستی، برتری زبان و قوم از دیدگاه عقل و دین

کشور ما از اقوام و فرهنگ های متعددی شکل گرفته است که بیشتر هم نژاد هستند و با وجود تفاوتهای در فرهنگ، آداب، رسوم و زبان، در طول تاریخ به عنوان یک ملت در کنار هم زندگی کرده اند. نتیجه تعامل همین گروه هاي قومي است كه هويت ملي و فرهنگي ما را شكل بخشيده‌ و هر يك به سهم خود، بر آن افزوده ‌اند. در فراز و نشیب تاریخ گاهی عواملی همبستگی میان این اقوام و گروه هارا تحت تاثیر قرار داده است. مهمترین عاملی که در طول تاریخ هدفش تخریب همبستگی و وحدت ملی در کشور ما بوده است، دشمن خارجی مشترک همه ی ما است. نمونه های آن به ویژه در تاریخ معاصر فراوان دیده می شود. دخالت انگلیسی ها، روسها، عرب ها، امریکایی ها و … در تحریک احساسات قومی و قبیله ای در مناطق مختلف با هدف تضعیف کشور و بحران سازی درآن بر کسی پوشیده نیست.

متاسفانه گاهی افرادی ناآگاه، جاه طلب و فرصت طلب و بعضاً بدون اینکه بدانند کوبیدن بر طبل تفرقه چه پیامدها و تبعات منفی و ناگواری به دنبال دارد با اقدامات نسنجیده خود احساسات مردم را تشدید می کنند. امروزه بر همگان آشکار است که تشدید احساسات و تنشهای قومی و قبیله ای فقط و فقط به سود دشمنان این مرز و بوم است.

در کشور ما دو عنصر اساسی افغانیت و اسلامیت همواره در تقویت و تحکیم وحدت ملی نقش مهمی ایفا کرده اند. یکی از برکات و ثمره های ظهور اسلام خط بطلان کشیدن به اصالت دادن به قوم و قبیله می باشد. اسلام همه را برادر می داند و برتری برای عرب بودن یا عجم بودن، سفید بودن یا سیاه بودن قائل نیست. تعالیم و آموزه های ناب اسلامی با قوم گرایی و قبیله گرایی به ویژه با ارزشهای ناپسند آن به شدت مخالف است.

ارزشهای حاکم بر نظام طایفه ای با ارزشهای مورد قبول و نظر اسلام تفاوت جدی دارد. پیامبر بزرگ اسلام می فرمایند: « با ارزشهای نسبی خود نزد من نیایید با اعمالتان نزد من آیید» و یا « کسی که بخواهد خود را به نه پشت از پدران منتسب کرده و هدفش کسب عزت و کرامت باشد او همراه آنها دهمین نفر در جهنم خواهد بود.» همچنان در مورد دیگر می فرمایند: «هر کسی که در دلش به اندازه دانه ای خردل از عصبیت (تعصب قبیله ای ) باشد خداوند او را در روز قیامت همراه اعراب زمان جاهلیت محشور می کند.

پيامبر اكرم(ص) درروايتي دیگر افتخار به اقوام را يك چيز بي ارزش مي خواند و مي فرمايد: «‌آنانكه بقوميت خود تفاخر مي كنند اين كار را رها كنند وبدانند كه آن مايه هاي افتخار، جز ذغال جهنم نيستند واگر آنان دست ازاين كار نكشند نزد خدا از جعل هاي كه كثافت را با بيني خو د حمل مي كنند پست تر خواهند بود.» (سنن ابي داود، ج2، ص642)
اسلام، پيروان خود را به تفکر و تعقل توصيه مي کند و از تقليد کورکورانه از ابا و اجدادشان، و نيز دنباله روي از مکتب هاي که مروج اوهام و خرافه پرستي هستند پرهيز مي دهد.

خدا وند(ج) در قرآن کریم تعصبات قومی را منشا كفر و نفاق و تبعيض و ستم و دوروي و رياكاري و دروغ ياد مي كند و تمام بدبختي ها و گرفتاري ها را محصول چنين ذهنيت در جامعه انساني می داند. تعصبات بی جا باعث می گردد تا هيچ قومي به خوشبختي نرسد و دنياي شان پر از غصه و اندوه و ناكامي بوده و در دنيا و آخرت در شمار زیان کاران خواهند بود. الأعْرَابُ أَشَدُّ كُفْرًا وَنِفَاقًا وَأَجْدَرُ أَلا يَعْلَمُوا حُدُودَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ((سوره التوبه، آیه٩٧)
در دنیای امروز تکیه و تاکید بر ارزشها و روحیات قوم گرایانه و قبیله گرایانه، حتي برای كسانيكه دين ندارند هم قابل هضم و پذیرفتنی نیست. چون اين گونه ايده ها در عصر حاضر نا كارآمد است و به درد دنيا هم نمي خورد. در اسلام تنها ملاک برتری فقط تقوي آنهم در قيامت است. در دنيا تقوي منشا حق اضافي بر ساير مومنان نمي گردد، موجب تبعيض هم نمي شود، در حقوق شهروندي همه باهم مساوي اند، چه عادل باشد، چه فاسق باشد. قرآن مجید با صراحت تاکید می کند که: يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ (سوره حجرات آیه١٣) اي مردم! ما شما را از يك مرد و زن آفريديم و شما را به دسته ها و قبيله ها قرار داديم تا يكديگر! را بشناسيد (اينها) ملاك امتياز، نيست؟! گراميترين شما نزد خداوند با تقواترين شماست؛ خداوند دانا و آگاه است!

در فضاي حاصل از نظام قوم گرایی و قبیله گرایی، اخلاق سازندگي و روحيات مناسب براي توسعه منزوي و تخريب مي شوند. نظم پويا و احساس امنيت که لازمه توسعه و سازندگي است نابود می شود. قبیله گرايي و استفاده ابزاري از آن موجبات ناامني، بي اعتمادي و مانع سرمايه گذاري و موجب فرار مغزها، نخبگان و سرمايه ها مي شود.

براي دستيابي به توسعه، به اعتماد عمومي، همدلي، انسجام و همبستگي و علاقمندي به مشاركت، نياز است. در حاليكه در نظام قبیله ای سطح اعتماد و انسجام عمومي به سطح بسيار پايين اعتماد و انسجام درون گروهي و طايفه اي تنزل مي يابد و مشاركت عمومي نيز به مشاركت افراد يك قوم و طايفه محدود مي گردد. تضادها و ناسازگاريها تشديد مي يابد، نا امني گسترش مي يابد، هويت جمعي و همبستگي ملي و عمومي مخدوش مي شود و در نهایت گسترش اختلاف و تفرقه و تشديد تضادها و ناسازگاريها به فرو پاشي اجتماعي و سياسي منجر مي شود.

بهترین راه‌های مبارزه با این گونه بیماری ‌های فردی و جمعی را میتوان این گونه دسته بندی کرد 1) از طریق بالابردن آگاهی عامه: دانش، ریشه‌ی همه خوبی‌ها و نادانی، مایه‌ی تمام بدی ‌هاست. بدون شک، پیدایش و افزایش این گونه معضلات ریشه در جهل دارد. از طریق افزایش سطح آگاهی عمومی، می‌توان، حس “برتری‌خواهی” انسان‌ها را به گونه‌ ی درست و سالم آن، با در نظر داشت دستورات اسلامی و نیازمندی های علمی عصر اشباع کرد که عبارت است از رقابت‌های علمی، تکنالوژیک و انسانی. با این کار، هم می‌توان دروازه‌ها را به رخ رقابت‌های منفی، بست و هم با پیدایش بستر برای مبارزات علمی و هنری، جامعه به سوی بالندگی و پیشرفت، گام‌های بلندی برداشت. 2) از بین‌بردن زمینه‌های پیدایش روحیه‌ی نژادپرستی و برتری‌خواهی: افزون بر آگاهی‌دهی همگانی، لازم است ریشه‌های این نوع اندیشه‌ها و باورها را خشکاند. زیرا در بسیاری از موارد، نژادپرستان، قوم‌گرایان، جاه‌طلبان و برتری‌خواهان، از سواد بالایی بهره‌مند اند ولی وجود برخی از باورها و اندیشه‌های برخاسته از متون دینی و مذهبی و نیز وجود بعضی از توهمات و شایعات در میان پیروان برخی از مکاتب فکری و عقیدتی، سبب گردیده است که حتی فرهیختگان و اندیشمندان عنکبوت‌وار در درون تارهای خرافات و خیالات، تنیده و در لابلای آن گیر بی افتند به گونه‌ای که هیچ‌گاه نتوانند از درون زنجیرهای خرافی و عقیدتی، سربرآورند تا مردم را به گونه ‌ی شایسته و بایسته، درک نموده و از افقی بازتر و خالی از تعصب و خودخواهی به آفریده‌های زیبای الهی بنگرند.

ولی چیزی که سبب امیدواری می‌باشد آن است که چهره‌های حقیقی این گونه افراد و گروه‌های جاه ‌طلب و خود اندیش، برای حلقات تحصیل‌یافته، نسل جوان و زجردیدگان دوره‌های بحران و منازعات برملا گردیده است و اکنون آن افسون‌ها و ترفندها، حداقل در میان این دسته‌ها، کارایی خود را از دست داده است.

همدا راز وګورئ

f-image

پشت پرده وقایع مصر و سوریه

  پشت پرده وقایع مصر و سوریه تحلیل-نیویورک‌تایمز «پس از 15 سال تفکر، گزارش کردن …

ځواب دلته پرېږدئ

ستاسو برېښناليک به نه خپريږي. غوښتى ځایونه په نښه شوي *