عبدالباری عارض
سرعت دیپلوماسی دال بر صلح است
دیپلوماسی تند و تیز منطقوی نمایانګر تحول جدی در روند مصالحه و تفاهم در سطح منطقه و افغانستان میباشد ، سفرهای مسلسل جان کیری به اردن و در انجا ملاقات با جنرال کیانی لوی درستیز پاکستان و بعد امدنش به کابل و انجام مذاکرات پشت پرده با ریس جمهور و اعلان سفر ریس جمهور به قطر همه و همه در یک تسلسل منطقی جهت فراهم اوری زمینه بهتر برای ظهور فیصله های کنفرانسهای واشنګټن و لندن بوقوع میپیوندد. تمامی دید و بازدید های در منطقه و موضعګیریها بوی تغیر کلی در ساختار اینده افغانستان را میدهد و شواهد زیادی درین رابطه وجود هم دارد .
اما جان کیری خواست عده ای را در به ارزوهای رنګین در خواب عمیق فرو نګهدارند تا از روند وقایع جاری در قطر ،افغانستان و منطقه به دور نګهداشته شوند چنانچه درین کار خود موفق هم بود . جان کیری بتاریخ ۶ برج جاری عده از اعضای پارلمان ، نهادهای مدنی،کمیسون انتخابات ، نماینده پی پا و مدافعین حقوق زنان را در سفارت امریکا در کابل بحضور خود پذیرفتند موصوف توجه همه را بطرف رقابت برای چوکی پر بار و برکت ریاست جمهوری و انتخابات جلب کرد، شرکت کننده ګان هم غافل از حقایق ترانه های تکرار شفافیت و انتخابات را سرودند. انچه که یک موضوع مبهم و نامعلوم میباشد، اکثرا سعی میشود از عینیت فرار و به خیالات پناه ببرند ، هر کدام به ارزوی پاچاهی بدون انکه شرایط جاری در کشور ، وضع حاکم بر فضای منطقه، برنامه های قطر و بالاخره خروج قسمی قوای ناټو را به بررسی ګیرند به چشمان پوشیده داد از شفافیت و انتخابات میزنند.
از هنګامیکه برنامه خروج قوای ناټو و انتقال امنیت به قوای امنیتی افغان شروع ګردید همزمان امریکا تلاشهای را در راستای مفاهمه با طالبان به غرض ختم جنګ و تامین امنیت در افغانستان اغاز نمود در مراحل مختلف و مواقع مختلف تماسهای بین طرفین بنام تبادله اسیران وغیره ګرفته شده است این تماسها تنها بین امریکا و طالبان نبوده بلکه المان ،لندن،سعودی و پاکستان به ګونه در ان دخیل بوده است . اکنون که خروج قسمی عساکر ناټو اغاز ګردیده است ضرورت تلاشهای جهانی و داخلی برای ایجاد یک توافق منطقوی و افغانی جهت نیل به ختم جنګ شدت کسب کرده است . با انکه موضیعګیریهای متفاوتی اتخاذ شده و شروط مختلفی ارایه میګردد ولی یقین است که برای رسیدن به صلح قابل اطمینان همه طرحه ها ضرورت به بررسی دارد که در اکثریت ان حکومت موقت پیشبینی شده است انچه که اشتراک طالبان و جزب اسلامی را در روند سیاسی کشور فراهم می نماید. و نیز از شواهد وقراین چینین برمی اید که امریکا مایل است قبل از سال ۲۰۱۴ در هر صورت صلح در افغانستان تامین شود. اما هنوز هم غافلان در پی شیرنی چوشکی اند به ارزوی یا نمیدانند و یا نمی خواهند عینیت و حقایق ببیند و بشنود، وضع همچنان باقی نخواهد ماند لذا با جان کیری از انتخابات و شفافیت ان صحبت کردن ګریز او واقعیتهای عینی جامعه است.انتخابات یک مفهوم کُلی است نه به معنی انکه در چند شهر صندوق ماندن ، شرایط انتخابات باید د مفاهمه و مصالحه جستجو ګردد نه درقصرهای دیګران.
هیچ کس نه می اندیشد که در انتخابات ګذشته در وجود نود هزار عسکر امریکایی و ده ها هزار عساکر ناټو و متحدین امریکا انتخابات توام با تقلبات وسیع تمثیل شد در اکثر ولسوالیها نسبت شرایط نامساعد امنیتی انتخابات صورت نګرفت و یا قوماندانان صندوقهای خالی را در منزل خود پُر کردند. پس چګونه انتظار برده شود که اینبار که از همین اکنون خروج ده ها هزار عساکر ناټو جریان دارد انتخابات برپا ګردد انهم شفاف ،ایا این یک خوشباوری نیست؟
برای عده ای تنها ملاقات با جان کیری وزیر خارجه امریکا یک کامیابی بزرګ در برابر رقبای داخلی پنداشته میشود ، عده ای هم با تظاهر به بزرګ نمایی در صحنه سیاسی کشور خرسند شدند ، عده ای هم دیدن باکیری را موقع خوب شناسایی برای داوطلبی خدمات بعدی تلقی نمودند ،انانیکه به خواب تصاحب ریاست جمهوری در آتش حسرت میسوزند دید وباز دید را با اراکین امریکا چانس موفقیت در انتخابات فکر میکنند .
شکی نیست که سالیان متمادی مردم افغانستان قربانی رقابتهای ناسالم لومپینان سیاسی ، جباران نظامی و متجاوزین ګردیده است اما اکنون وقت ان فرارسیده که جوانب ذیدخل در قضیه افغانستان با توجه به ضرورتها و مجبوریتهای تمامی جوانب درګیر، یک تفاهم ملی ، منطقوی و جهانی که منجر به ختم جنګ در کشور ما ګردد، رو اورند . بخصوص اکنون مردم انتظار دارد جوانب افغانی منافع ملی را بر منافع شخصی مقدم پندارند. متاسفانه در بعضی موارد رقابتهای ناسالم صرف بمنظور تامین منافع شخصی مشاهده شد که مثال خوب ان رقابت ذات البینی در مذاکره با طالبان است هر شخص ،ګروه و تنظیم می کوشند قبل از دیګران جای پای در ساختار احتمالی اینده برای خود دریابند. راه یافتن به ساختارهای اینده به مثابه معافیت از پاسخدهی و تضمین ثروتهای باد اورده شده محسوب میګردد. به تاسف وطن و مردم کلماتی است که مفهومی برای این تاجران سیاسی ندارد و نه هم در اجندای کاری انان قرار دارد.
باانکه شروط پیش کشیده جانب طالبان و حکومت تا حدی مشکل و دور از واقیتهای پنداشته میشود ولی این اخر کارنیست و حل این معما کار بسیار ساده هم نخواهد بود. از یکطرف اراده رفتن کرزی به قطر بی جهت و بدون تهیه مقدمات نخواهد بود و از جانبی هم پذیرفتن شروطی که وزارت خارجه وضع نموده است برای طالبان دشوار خواهد بود و نیز متقابلتا پذیرفتن خواسته های طالبان در رابطه به خروج تمامی قوای خارجی از افغانستان برای امریکایان دشوار خواهد بود ولی با وجود این همه همینکه مصمم اند با هم تفاهم نمایند و کامهای درین راستا بردارند حاکی از اراده نیک برای ختم جنګ و حل منازعات منطقوی تلقی میګردد.این یک واقعیت است که منازعه افغانستان اکنون به یک معمای منطقوی مبدل شده کشورهای متعددی انرا به منافع خودها ګره داده اند لذا اراده مجموعی میتواند راهای حل را دریابند. اینهم واقعیت است که درین راستا قبلا هم کارهای صورت ګرفته اما نتایج ملموسی نداشته است ولی اکنون شرایط زمانی متفاوتی در جریان است که بر مبنای ان به جرات ادعا شده میتواند که وقت صلح فرارسیده است.