دوشنبه، 23 جولای 2018

چگونگی فعالیت استخبارات درافغانستان

     نوشته کریم پوپل                                                                                                                                                    

نوسینده دانشنامه ویکیپیدیا

مورخ25.01.2013               

          چگونگی فعالیت استخبارات  درافغانستان

خدمات اطلاعات دولتی (استخبارات) ستون فقرات امنیتی سیاسی اقتصادی نظامی کلتوری یک اجتماع دریک کشور می‌باشد. این پدیده در افغانستان بشکل اداره فرد یا گروپ منسجم گردیده است. استخبارات سلاح است که قبل از جنگ دشمن را خنثی می سازد.معمولاً فعالیتهای استخباراتی خیلی مخفی بوده بدین نسبت موفق تر از جنگ واقعی است. وسایل پیشرفته الکترونیکی دقت این خدمات را خیلی قوی وسزیع ساخته در کوتاهی وقت خیلی‌ها موثر تمام شده است. وظیفه استخبارات جمع آوری اطلاعات کشف دفع وخنثی نمودن فعالیت وبرنامه‌های دشمنان داخلی و خارجی بوده است. دفتر استخبارات الی قرن ۱۹ تحت نظر شاه و در قرن ۲۰در چوکات صدرات اعظمی فعالیت می‌نمود. این اداره شعبات در چوکات وزارت داخله اردو و صدرات باز نموده بدین ترتیب اقتصاد و امنیت ملی را حفاظت می‌نمود.

1. تعریف

خدمات اطلاعات دولتی یا فعالیتهای جاسوسی: خدمات اطلاعات یک سازمان دولتی است که مسئول جمع آوری اخبار اطلاعات سری ،افشا، کشف، تجزیه تحلیل و دفع میباشد. وظیفه این اداره بهره برداری از اطلاعات دفاع از امنیت ملی در حمایت و اجراعات قانونی، دفاع ازاهداف سیاست خارجی دولت را گویند. ابزار جمع آوری اطلاعات آشکار و پنهان هستندکه شامل جاسوسی، راه گیری، ارتباطات، تعرض ، از همکاری با نهادهای دیگر و در اثر ارزیابی از منابع عمومی دیگر می‌باشد. کشف تحلیل وتجزیه ودفع وتعرض از بخش فعالیتهای مهم سرویس اطلاعات است. بطور عموم سرویس استخباراتی بالای مسایل ذیل در یک کشور فعالیت می‌نمایند.
1. سرویس اطلاعات امنیت ملی
2. امنیت از سیاست‌های خارجی
3. سرویس اطلاعات نظامی
4. سرویس اطلاعات مخابراتی
5. خدمات اطلاعات ضد تروریزم ومواد مخدر
6.دربعضی کشورهای غربی غرض کنترول اسعار تکس وسایر موضوعات اقتصادی دفتر استخبارات باز نموده اند.

 2.تاریخچه

دولتهای افغانستان در طول تاریخ اداره ودفتر را بنام داروغه ، هرکاره باشی ،ضبط احوالات، استخبارات دولتی، اگسا،کام ،خدمات اطلاعات دولتی، وامنیت دولتی داشتند. کارکنان این اداره را بنام مخبر، خبر چین، خفیه، جاسوس، چغل، شیطان،راپورچی، احوالبر، خادیست، امنیت می‌نامیدند. مردم از کارکنان این وظیفه ناخوش بوده‌دوری می جستند. پادشاهان وحاکمان افغانستان فعالیت استخباراتی دولت را برای حفاظت پادشاهی خود استفاده کرده‌اند. آنها توسط این اداره مردم را تهدید؛ محبوس ویا بقتل رسانیده است. در دوره شاهی عبدالرحمن خان ، نادر خان ، و نورمحمد ترکی استخبارات افغانستان مملو از قتل وزندانیان بیشماری بوده ملت افغانستان هیچگاه فراموش نمی کنند. هکذا در دوره سلطنت امیر حبیب اله تعداد از روشنفکران توسط استخبارات زندانی وتعداد بقتل رسیده است. تقریباً تمامی دولتهای گذشته ازین رویه استفاده نموده است. استخبارات افغانستان الی زمان صدرات داود خان زیاده بالای مخالفین داخلی فعالیت داشته سرویس‌های خارجی ضعیف داشتند. در زمان داود خان استخبارات افغانستان کار را بالای پاکستان آغاز نمود. در سال ۱۳۵۷ دولت وقت با همکاری اداره کا جی ب ریاست را بنام اگسا تاسیس نمود. ریاست اگسا در بخش خارجی و داخلی دفترهای را باز نمود. این اداره موجب قتل هزاران افغان سیاستمدار و غیر سیاسی گردیده کشور را خالی از شخصیتهای اجتماعیی وسیاسی گردانید. در۱۶ سپتمبر ۱۳۵۸ اگسا به کام تبدیل شد. در ۶ جدی سال۱۳۵۸ کام به خاد تبدیل گردید که صرف برای حفاظت دولت بوده است. خاد در بخش باند گروپهای داخلی ودفع برنامه‌های خارجی فعالیت خودرا آغاز نمود. تشکیلات خاد وسعت پیدا نمود. سپس به وزارت امنیت تبدیل شد. وزارت امنیت توسط کورسهای کوتاه مدت وطویل مدت توانست یکتعداد کدرهای حرفوی تربیه نماید. این کدرها توانست گروپها ونمایندگی های مخفی در یکتعداد از کشورها تاسیس نماید. این وزارت در تشکیل خود ریاست اول، ریاست حوزه ها، ریاست چهارم (بخش اقتصاد) ریاست پنج (بخش عملیات اوپراتیفی)، ریاست ۶ ریاست ۷ (تعقیب )، ریاست۱۰ (کنترول کارکنان) ، ریاست ۱۱ (مخابرات) ریاست ۱۲ (سرحدات)مدیریت ل ۴۵ ( شفر)مدیریت ل۱۵ (نشرات ) مدیریت «م شا» ریاست کدرو پرنونل ریاست اداری، ریاست تخنیک وترانسپورت غند محافظ ۱۰۱، لوا ۱۰، غند اوپراتیفی ریاست ۵ وغیره را تاسیس نماید. علاوه بر(کا جی بی )سازمان اطلاعاتی یکتعداد کشورهای اروپاشرقی ،عراق کیوبا سوریه لیبیا وهند نیز در بعضی موارد با خاد افغانستان همکاری داشتند. این اداره با 11حزب پاکستانی ، حزب توده و مجاهدین خلق ایرانی همکاری بشر دوستانه داشت. وزارت امنیت بلاخره در سال 1372 منحل شد. علت منحل شدن آن سه چیزبود.

1.عقب نشینی اتحاد شوروی از صحنه سیاست جهانی ومبارزه
2.ناتوانی مالی بمنظور مبازه در برابر 7-12ملیارد دالرکه از طرف 75 کشور به مخالفین پرداخته میشد.
3.ضعف درونی رهبران حزب خلق

 

نشان خاد افغانستان 1987–1992.

۳ وظایف استخبارات افغانستان

در طی سالهای قبل از جنگ و سالهای جنگ استخبارات افغانستان دارای چنین وظایف بوده است.
1. فراهم نمودن تجزیه و تحلیل اطلاعات در مناطق مربوط به امنیت ملی.
2. هشدار دهنده سریح قبل از بحران قریب الوقوع.
3. حفاظت دولت ومردم از بحرانهای ملی وبین المللی و کمک نمودن دولت غرض تشخیص اهداف فعلی و آینده مخالفان.
4. اطلاع دهنده برنامه ریزی دفاع ملی و عملیات نظامی.
5. کشف وافشا عناصر مخرب به وطن مردم و دولت.
6. محافظت کننده اسرار اطلاعات محرم خود و مخالفین را.
7. مخفیانه عمل نمودن غرض اجرای منافع ملی و امنیت بین المللی.
8. دفاع در برابر تلاش‌های دیگر سازمان‌های اطلاعاتی، وعمل کردهای مخربانه فردی وجمعی مخالفین.
9. مبارزه در برابرتروریزم وقاچاق مواد مخدر واسلحه
10. جلوگیری از فعالیتهای اقتصادی ممنوعه وحفاظت دارای عامه وبحران اقتصادی.
11. جلوگیری از رشوت، فساد اداری و خود سری در ادارات دولتی.

۴ مسولین اداره خدمات اطلاعاتی افغانستان قبل هفت ثورسال ۱۳۵۷

No.

Organization

Director

Took office

Left office

Political party

01

ریاست ظبط احوالات

ناظر سفر چترالی

سال

الی سال

تحت اداره عبدالرحمن خان

02

ریاست ظبط احوالات

میرعبدالعزیز

سال

الی سال

تحت اداره شاه امان اله

03

ضبط احوالات

مرزا شامحمد

سال

الی سال

تحت اداره نادرخان شاه

04

ریاست ضبط احوالات

محمدرسول عسکرزوی

سال

الی سال

تحت اداره ظاهرشاه

05

مصونیت ملی

محمدرسول عسکرزوی

سال

الی سال

تحت اداره داود خان

۵ مسولین اداره خدمات اطلاعاتی افغانستان

No.

Organization

Director

Took office

Left office

Political party

01

اگسا

اسداله سروری

اپریل ۱۹۷۸

سپتمبر ۱۹۷۹

PDPAخلق

02

کام

اسداله امین

سپتمبر ۱۹۷۹

دسمبر ۱۹۷۹

PDPAخلق

03

خاد

محمد نجیب اله

11 جنوری ۱۹۸۰

21 نومبر ۱۹۸۵

PDPAپرچم

04

خاد -واد

غلام فاروق یعقوبی

6 دسمبر ۱۹۸۵

16 اپریل ۱۹۹۲

PDPAپرچم

05

واد

عثمان سلطانی

16 اپریل ۱۹۹۲

28 اپریل ۱۹۹۲

PDPAپرچم

06

واد

محمد قسیم فهیم

اپریل ۱۹۹۲

دسمبر ۲۰۰۱

اتحادیه شمال

07

واد

محمد عارف سروری

اکتبر۲۰۰۱

فبروری ۲۰۰۴

اتحادیه شمال

08

واد

امراله صالح

فبروری ۲۰۰۴

جون ۲۰۱۰

اتحادیه شمال

09

واد

ابراهیم سپین زاده

جون ۲۰۱۰

جولای ۲۰۱۰

نزدیکان حامد کرزی

10

واد

رحمت اله نبیل

جولای ۲۰۱۰

سپتمبر۲۰۱۲

از میان جامعه

11

واد

اسداله خالد

سپتمبر۲۰۱۲

تافعلاً

از میان جامعه

۶ اجنت توری

طور رسمی اجنت نماینده را معنی می دهد. ولی در عمل اجنت جاسوس ، مخبر معنی می دهد. اجنت بدو شکل استخدام میشود.

1.اجنت رسمی: شخصی است که در اداره استخبارات کار می نماید بطور وظیفه دربین مخالفین فعالیت می نماید.

2.ازمیان گروه مقابل ویا جامعه استخدام میشود. که این گونه اجنتها بنا بر هدف ذیل با استخبارات معاونت می نمایند.

الف. یکتعداد از وطنپرستان ودوستان دولت اند که بنا بر هدف مقدس با استخبارات همکاری می نمایند.

ب . حزب، گروه، سازمان ویا افراد مخالف دولت: اینگونه اجنتها بنا بر مجبوریت استخدام میشوند تا خود وسازمان خودرا نجات دهند. زمانیکه مجبوریت شان ختم شد همکاری را قطع می نمایند ویا تغیر شکل میدهند.

ت. مادی پرستان ، استفاده جویان: این گروه بمنظور بدست آوردن پول یا دیگر مقاصد خودرا مستخدم می سازند.دولت افغانستان در طول سالهای جنگ از هر سه گروپ استفاده مینمود.

۷ معلومات

معلومات یا اطلاع : فعالیت و عمل طرف مقابل که توسط شخص مورد نظر راپور داده شود معلومات گویند.اطلاع استخباراتی باید قابلیت عمل و کاربرد بعدی داشته باشد. بدست آوردن معلومات یکی از مهمترین فعالیت استخبارات است. برای سرعت انتقال اطلاعات وسایل خیلی پیشرفته اختراع گردیده است که سرعت انتقال را کمتر ازیک دقیقه ساخته است. غرض دقیق ساختن معلومات از شیوه های مخصوص استخباراتی کار گرفته میشود. معلومات غیر دقیق بعضاً حوادث ناهنجار را ببار آورده است.

۷.۱ خصوصیت اطلاع

اطلاع کار آمد بايد خصوصيات ذيل را در برداشته باشد .

1.                 .کیها انجام دادند.

2.                 . در چه زمان وکدام وقت.

3.                 .در کدام محل ،چی فعالیت را.

4.                 .چگونه وچرا.

5.                 .اطلاع دهنده ، مشخصات اطلاع دهنده.

6.                 .چگونه اطلاع بدست آمده ؟

7.                 کنترول شده است.

اگریکی ازینها کمبود باشد اطلاع ناقص است . در افغانستان اطلاعات بنا بر کمبود وسایل تکنالوجی صرف از طریق اشخاص صورت می گرفت.

۷.۲ ارزش اطلاع

یک اطلاع زمان بدرت استخبارات میخورد که نیاز به آن باشد، دقیق باشد، قابلیت عمل کرد داشته باشد، بموقع راپور داده شده باشد، کنترول شده باشد.[۲]

۸ کشف اطلاعات

کشف اطلاع توسط اجنت ، خوشبینان دولت، وسایل وتکنالوجی ، روش وعملکرد دشمن صورت می گیرد. زمانیکه یک اطلاع دقیق ومهم در دسترس دولت قرار می‌گیرد اطلاع به مرجع مربوط رفته از هر لحاظ تحلیل وتجزیه می‌شود پس از آن وسیله دفاعیه آن آماده می‌گردد. در صورت که جنگ سرد باشد توسط تبلیفات ذریعه اجنت، رسانه‌ها، جراید، روز نامه، تلویزون به گوش شنوندگان رسانیده می‌شود. در صورتیکه جنگ گرم باشد بالای دشمن حمله وتعرض می‌گردد. در افغانستان پس از سالهای ۱۳۶۵ الی ۱۳۷۱ کارکنان خاد فعالیتهای دقیقتر را اجرا می‌نمودند. دلیل آن اندوختن تجازب زیاد در روش جنگ سرد ونصب افراد مسلکی در وظایف بود. درسالهای ۱۳۶۷ وزارت امنیت افغانستان توانست شبکه‌های مخفی خویشرا در کشورهای ایران، افغانستان، پاکستان، آلمان وامریکا تاسیس نماید. این شبکه‌ها توسط گروپ کنترولر اداره ورهبری می‌گردید.

۹ برنامه‌های ملی اطلاعات

دولت بمنظور خنثی ساختن برنامه‌های مخالفین خود برنامه‌های ملی را طرح می‌نماید. تا از زهر پاشی حرف وعمل دشمن قبلاً جلو گیری نماید. دولت از طریق رسانه‌ها و مدرسه‌ها بمردم طرزعمل کرد دشمن را افشا می‌کند تا مردم ازنوع عملکرد دشمن باخبر باشند. دربسا حالات اجنت‌های دولتی خویشرا به یک باند گروپ به شکل مستقیم ویا غیر مستقیم نزدیک ساخته توسط آنها به شکل از اشکال پروژه‌های استخباراتی خودرا پیش می‌برد. هکذا بعضی از برنامه‌های استخباراتی خودراتوسط مجاهدین پروتوکولی یا تسلیمی بپیش می‌برد.دولت دموکراتیک افغانستان در چند سال اول در برابر مخالفین خوداز قتل و خشونت استفاده می‌نمود. بعداً معلوم گردید که اکثر مجاهدین اشخاص مظلوم فریب خورده بیسواد و نادان بوده آنها صرف از خانه‌های مشروع خود دفاع می‌نماید. پس از آن دولت برنامه‌های آشتی ملی را تاسیس نمود قوانین مسئونیت تسلیم شدگان واحزاب را ناشع نمود. به عوض قتل از نگاه داشت در زندانها و ضعیف ساختن مخالفین کار می‌گرفت.درسالهای پس از ۱۳۵۷هجری شمسی کشورهای غربی برنامه‌های ساختند که دولت افغانستان یک دولت کمونستی وغیر مسلمان است. دولت غرض دفاع در برابر چنین تبلیغات برای ملا امامان رسمی معاش و کوپون مواد اولیه مقررنمود. اعمار مساجد را شامل پلان سال ساخت . وزرارت شون اسلامی را در چوکات دولت تاسیس نمود. همه روزه از طریق تلویزون برنامه‌های اسلامی و دروس قرآن را منشتر می‌ساخت. مکاتب ودانشگاه علوم اسلامی را تاسیس نمود. ازطریق فضا در مناطق تحت تسلط مخالفین برنامه‌های اسلامی خودرا پخش می‌نمود.

۱۰ برنامه‌های بین المللی اطلاعات

خطرناکترین پروژه‌های استخباراتی پروژه‌های بین المللی می‌باشد بعضی از این پروژه‌ها مختص به یک کشور بوده بعضی از این پروژه‌ها چند کشور را در بر می‌گیرد. برنامه‌های استخباراتی بین المللی از خیلیها قدیم توسط شاهان قدرت مند و امپراطوران طرح گردیده در مراحل اول با زور یا زر یکتعداد ملیتها یا شاهان را در تحت امر خود درآورده توسط آنها سلطنت خودرا توسعه داده است. بعضا شاهان غرض یافتن تسلط به دیگر مناطق اولاً مفکوره ونظریه خودرا در میان سایر کشورها پخش نموده سپس به سادگی بسیاری مناطق را تحت تسلط خود در می‌آوردند. طراحان این پروژه هااشخاص خیلی متجرب ونابغه می‌باشند. بگونه مثال سلطنت یونانیان،بابرشاه مغلی، هوتکیان ، احمدشاه درانی وانگلیسها در افغانستان می‌باشد. بابرشاه مغلی در سال ۱۵۰۴ از دست ازبکها شکست می‌خورد با بیست نفراز همراهان خود عازم بدخشان می‌شود بفکر تسخیر هند می‌شود با حیله ونیرنگ تمام سربازان خان بدخشان را ازخود ساخته بکابل وقندهارحمله می‌کند کابل را طوری بدست می‌آورد که خونریزی کم رخ می دهد. درسال۱۵۲۶ هندرا بتدریج تسخیر نموده درسال۱۵۳۰او امپراتور هندوافغانستان بود.

 

 

 

کپیتان الکساندربرنر مختریح طرح دو دیوار و کارکن             جان فرانسیس الارد جنرال ارشد رنجیت سنگ     مشهور استخبارات انگلیس در زمان رنجیت سنگ

 

 

۱۰.۱ پروژه به انزوا نگهداشتن افغانستان

پروژه استخباراتی بریتانیا بود بمنظور بدست آوردن هندوستان.این پروژه درسال ۱۷۹۳ در ایام سلطنت شاه زمان توسط انگلیسها طرح برای بار اول درحال اجرا قرار گرفت.انگلیسها تصور نمودند تا زمانیکه دولت درانی ضعیف واز بین نرود نمی‌تواند در تسخیر هند موفق گردد. زیرا دولت درانی در نیم از قاره هند مستقربود. در صورت تعرض به هند قوای افغانی بسرعت بکمک هندوستان می‌شتافتند. انگلیسها در مرحله اول هندوهارا برعلیه مسلمانان تحریک نمودند.هندی هابا همکاری انگلیس دولت قوی مراته را ساختن. دولت مراته در جنگ پانی پت تارمارشده انگلیس به بهانه مختلف قسمت‌های از هند را تسخیر نمودند. مرحله دوم انزوا ساختن افغانستان که را بنام «طرح دو دیواری» یاد مینمایند طرح نمودند.درپنجاب سکها را به سرداری رنجیت سنگ تقویه نمود.در غرب با دولت قاجاریان معاهده بست هرزمانیکه افغانها بکمک هندبشتافند دولت قاجار باید بالای هرات وقندهارحمله نمایند. بدین ترتیب دولت استعماری الی مرگ رنجیت سنگ تا ساحه پنجاب وپس از مرگ رنجیت سنگ الی سال ۱۸۴۲ تمامی هندوستان را اشغال نمودند. سپس در همین سال ۱۸۴۲ بالای افغانستان لشکر کشی نمود. پس از ان درسال ۱۸۴۶میلادی یا ۱۲۷۰ قمری در ایران بالای دولت ناصرالدین قاجار حمله نمود. زمانیکه افغانستان مصروف درگیریهای هند بود قاجاریان هرات مشهد وبلوچستان را بدست آوردند. دولت انگلیسها الی اشغال کامل هند با دولت ایران دوست بود زمانیکه رنجیت سنگ مرد وهند کاملاً بتصرف درآمد،انگلیسها همه جاهارا دوباره از دولت قاجار بتصرف خویش درآورده سپس دولت ایران را مطیع خود ساخت. این یکی از پروژه‌های استخباراتی بین المللی بود که تا امروز افغانها ازشر این پروژه خلاص نیستند. از پروژه های بزرگ قرن اخیر تجزیه مسلمانان یوگوسلوایا ، تفاوق دالر وزبان امریکائی در جهان، پروزه شکست شوروی ، درکنترول درآوردن کشورهای اسلامی ، رسیدن به حوزه انرژی خیز خزر میباشد.

 

 

طرح توسعه حکومت ها و مذاهب اسلامی در مناطق اسلام نشین

طراحان این پروژه عربها وبعضی ممالک غربی میباشد.بودیجه این پروژه را کشورهای عربی می پردازند. تطبیق کننده آن پاکستان می باشد. بدین لحاظ پاکستان در افغانستان طالبان ، جنداله را در ایران ، جماعت اسلامی و چندین تنظیم را در کشمیر، حزب اسلامی در ازبکستان حزب نهضت اسلامی در تاجیکستان ، حزب التحریر در قرغزستان و حزب اسلامی در اویغورستان را بنا نموده توسط این گروپها فعالیتهای سیاسی را علیه دولتانشان بپیش میبرند. در سازماندهی این گروپها علاوه بر اعراب وبعضی کشورهای غربی نیز دست دارند . درتغیر دادن مذاهب کشورهای آسیا میانه کشورهای مانند سعودی ترکیه ایران و مذاهب مانندوهابی و کاتولیک از خود برنامه های خاص دارند. عربستان و پاکستان غرض تطبیق این پروژه نمیخواهد صلح همگانی در افغانستان بیاید ویک دولت قوی در افغانستان تاسیس شود. زیرا افغانستان یک دروازه ورودی بکشورهای آسیای میانه است.

علل موفقیت و ناکامی در خدمات اطلاعات

علت ناکامی تطبیق برنامه های اطلاعاتی عوال ذیل شامل اند.

1.پلان از یک مرجع برآمده به چندین مراحل تقسیم شوند. برای هرکدام آن وقت تعین شود. در صورت عدم چنین ناکام اند

2.خیانت کارمندان در نیمه راه

3.مطلع شدن دشمن از برنامه استخباراتی مقابل

4. اشتباه در فعالیت اجنت ها

5. ننمودن طرح دقیق وسنجش شده صد فیصد

6. تغیر سیاست مداران در قدرت کشور

7. نداشتن پشتبان بین المللی

8. به قوانین جنگ بشری اعیار نباشد ناکام است.

9. نداشتن رو پوپش پلان. شکل ظاهری پلان از اصل صد فیصد تفاوت داشته باشد.

10 عدم بودیجه

۱۲ روپوش برنامه های استخباراتی در افغانستان

یک برنامه سیاسی استخبارات در چند مراحل وشاخه‌ها تقسیم می‌شود که برای هرکدام آن نام و وقت داده می‌شود. تا زمانیکه مرحله اول به موفقیت نرسد مرحله دوم به نزدیکترین کارکن افشا نمی‌شود. ولی بمنظور فریب دشمن واذهان عامه رو پوش را می‌سازند که همه بدانند که به نفع آنها است. موضوع ذریعه مثال واضع می‌گردد. پس از۱۲ ساعت از کودتا ۷ ثورسال ۱۳۵۷ در افغانستان میان مردم تبلیغ گردید که داود خان زمانیکه به سعودی رفت سعودی چک سفید را به داود خان دادگفت بنویس ولی روابط خودرا با روسها قطع کن. محمد خان جلالر، وزیرتجارت عضو کا جی بی که از مهاجرین خوقند بود موضوع را با دولت روس اطلاع داده و روسها پلان کودتا را ترتیب نموده به حزب دیموکراتیک خلق افغانستان داد. بدین لحاظ غرض برانداختن انگیزه وتحریک اجرای کودتا از طرف اعضا حزب میر علی اکبرخیبر معاون ببرک کارمل را که مانع وحدت می‌شد بقتل رسانید تا کودتا را قبل از اینکه داود خان برای بار دوم به سعودی رود بسر رسانند. این یک حرفی است که همه قبول می‌نمودند در قبول نمودن آن جای شک دیده نمی‌شد. بر خلاف تصور همه، درسال ۱۳۸۵ گلبدین حکمتیار دریک مصاحبه خود اعلان داشت که میر علی اکبرخیبر توسط افراد او ترور شده بود از او سوال نمودند که چرا به وقتش این حرف نگفتی گفت لازم نبود. نورمحمد ترکی در بیانات خود می‌گفت ما انقلاب را کردیم که دوستان ودشمنان ما به حیرت ماندند، یعنی بدون شوروی انقلاب کردیم. این حرف را هیچکس باور نمی‌کرد ومن هم باور نداشتم چند نفر محدود می‌گفتند بگذار آخر این انقلاب چه خواهد بود. پس از تجزیه شوروی کسانیکه مخالف دولت شوروی بودند یا اشخاص مقتدر دردوره دولت شوروی بودند به صراحت گفتند که ما از کودتا ترکی بی خبر بودیم اگر وقت خبر می‌شدیم جلو آنرا می‌گرفتیم زیرا می‌دانستیم برای ما درد سر جور خواهد شد. پس از سالهای طولانی دانستیم که دستان غربیها بخاطر شکست شوروی در کودتا شامل بوده است. آنها هرنوع شرایط را برای اجرا یک کودتا از طرف احزاب نزدیک به شوروی باز گذاشته بودند. بخصوص کتاب تلک خرس نوشته جنرال اختر پاکستانی همه را به حیرت گذاشت که در پشت پرده در افغانستان چه می گذشته است. باوجویکه ظاهر شاه دوست امریکابود. امریکا نخواست افغانستان را مجهز به سلاح امریکائی نماید برخلاف دوکشورهمسایه یعنی ایران و پاکستانرا مجهز به سلاح امریکائی ساخت. و این یک سند بزرگ برای تثبیت موقیعت جنگ ابر قدرتهابود. مثال دیگر قضیه حمله فتعلی شاه قاجار به افغانستان است که توسط انگلیسها طرح شده بود. انگلیسها بمنظور جلوگیری از حمله افغانستان به هند از فتعلی شاه قاجار استفاده نمود. استخبارات پاکستان برای چندین سال بن لادن را در نزد خود داشته بنام بن لادن خود عمل می‌نمود. در تشکیل طالبان سعودی، یمن، کویت، پاکستان، ترکمنستان، و کمپنی یونوکال دست داشت. طالبان بمنظور چندین مقاصد سیاسی تاسیس شده است. ولی برای طالب ساده گفته شده که طالبان یک دولت سچه اسلامی را در جهان اعمارمی نماید. یعنی بر گردند به ۱۳۹۱سال قبل. همینقدر نمی داند که تکنالوجی جهان نمی‌گذارد که تاریخ به عقب رود.

۱۳ سازمانهای اطلاعاتی که برای افغانستان مهمترمیباشد

سیا

سازمان استخباراتی خارجی امریکارا بنام سی آی ای وداخلی را بنام اف بی آی یاد می نمایند.سازمان سی – آی – ای در سال ۱۹۴۷ تاسیس شد. و موسس آن شخصی به نام آلن دالس می باشد. سی آی ای علاوه بر موفقیتها ناکامیهای نیز داشته است.[۳]

کاگ‌ب

KGB (روسی: КГБ): Комитет государственной безопасности ). کمیته امنیت دولتی. در سال 1954 تشکیل ودر سال 1991 در دیگر کشور ها از بین رفته صرف متعلق به روسیه شد. این سازمان در کنار اینکه موفقیتهای دارد در افغانستان ناکام ماند.

MSS

وزارت امنیت ملی چین :نهاد امنیتی جمهوری خلق چین است. این سازمان در داخل وخارج فعالیت دارد. فعلاً کارمندان آن در اکثر کشور های جهان درحال فعالیت میباشند . درسال 1949 تاسیس گردید.

هند RAW

کشور هندوستان دارای 13 اداره بزرگ خدمات استخباراتی اند. وبطور عموم اطلاعات خارجی هند بنام ( Research and Analysis Wing) مخفف (RAW) واطلاعات داخلی هندرا بنام Intelligence Bureau یادمی نمایند.

پاکستان

پاکستان دارای چهار سرویس استخباراتی می باشند. از جمله آی ایس آی (ISI) در پخش خارجی و اف آی ای (FIA) در بخش داخلی فعالیت دارند. سازمان استخباراتی نظامی پاکستان بنام ( M.I)و سرویس داخلی محلی را بنام (Intelligence Bureau -IB)یاد می نمایند. مرکز تمام دفاتر آن در اسلام آباد می باشد.

ایران

وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران به اختصار «واجا» . این وزارت دارای 30هزار کارکن واجنت میباشند.این وزارت در بخش داخلی و خارجی فعالیت می نماید. رفتار کارکنان این وزارت در برابر مجرمین خیلی خشنونت بار بوده در میان کشورهای آسیائی اولین وزرات پرخشونت شناخته شده است.

ازبکستان

خدمات امنیت ملی یا اس این ؤیSNB به روسی СНБ. اس ان بی وظیفه استخباراتی داخلی وخارجی را بپیش میبرد. فعالیتهای داخلی این اداره با پولیس یکجا میباشد. این اداره تحت فرمان کریم اوف بپیش برده میشود.اس ان بی یکی از پرخشونت ترین اداره در برابر مجرمان می باشد.

 

انگلیس

سرویس اطلاعات مخفی بریتانیا (SIS)، که معمولا به نام MI6 شناخته می شود یعنی (اطلاعات نظامی بخش 6). وظیفه این اداره حفظ ونگهداشت شاه و اطلاحات خارجی میباشد. درکنار این اداره کمیته های طلاعات مشترک ا(JIC)،سرویس امنیت داخلی (MI5)،ستاد ارتباطات دولت (GCHQ)،دفاع از اطلاعات (DI) میباشد که هرکدام وظایف خاص دارند.

وضیعت استخبارات  امروزی

وضیعت ریاست امنیت افغانستان بنسبت  عدم هم آهنگی  دقیق بین ریاست امنیت و استخبارات قوای اتلاف بهتر نیست. زیرا ترور انتحار حملات وبم گذاری در هر ساحه کشور وجود داشته وجلو آن گرفته نشده است. کشتن وقتل مردم تا هنوز ادامه دارد. کابل که پایتخت افغانستان است در حال بی امنی بسر میبرد. قطعات خارجی تا هنوز نتوانسته است ازخصوصیات  داخلی افغانها آگاه شوند.  هکذا دولت موجوده افغانستان با دشمن یکجا زندگی می کند که کاری خیلی خطر ناک برای مردم عادی است. لازم بود تا دروازه های بیرونی شهرها  مستحکم وآراسته به اشیا الکترونیکی  میبود. دولت نتوانسته مردم را متوجه مسولیت سکونت شهری سازد تا مردم عملاً با دولت همکاری نماید. در شهر تمامی افراد وابسته به دشمن شناسائی گردیده مورد تعقیب وپیگرد قرار گیرد. دفتر مخصوص کسب اطلاعات زگنال یا تلفون باز گردد. دشمن فعال باید از مردم عادی تجرید گردیده به محل قابل ملاحظه انتقال داده شود. راجستر شدن در شهر ها یکی از مهمترین جز امنیت است. دولت در اکثر شهر ها این امکانات را دارند که از طفل تا بزرگ نزد احصایه شهری راجستر شوند. تا اکنون کسی نشنیده که دولت افغانستان بالای لانه های اصلی طالبان وغیره دشمنان وطن محبوب ما جواب مثل داده بالای آنها حمله نمود هاست . بدین معنی که دولت حتماً تعرض داشته باشد.روابط نا خوش حامد کرزی و حسین بارک اباما در  عرصه امنیت نیز تاثیرات منفی از خود بجا گذاشته است.  

 

پیوند داخلی به این مقاله (( Ctrl+klikکلک کنید.

v    سازمان اطلاعات و امنیت خارجی بریتانیا

v    موساد

v    سازمان اطلاعات نظامی

v    سازمان اطلاعات و امنیت سپاه پاسداران

v    سازمان اطلاعات روسیه

v    سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا

v    سازمان اطلاعات و امنیت داخلی

v    اینتر سرویسز اینتلیجنس

v    وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران

v    کاگ‌ب

v    خاد

منابع

1.Intelligence agency ویکی پیدیا انگلیسی

2. Ten Best Intelligence Agencies in the World در وبگاه[۱]

3. Intelligence Analysis در وبگاه National Security Agencyایالات متحده امریکا[۲]

4.ضرورت تقویت و تجهیز نهادهای استخباراتی و امنیتی کشور نوشته رهین فرهمند در وبگاه روزنامه افغانستان[۳]

5.کا جی بی در افغانستان نوشته واسیلی متروخین عضو کاجی بی ترجمه دکتور حمید سیمآب در وبگاه گفتمان . خدمات خاد در طول ۱۴ سال جنگ[۴]

6.کتاب تلک خرس یا حقایق پشت پردهٔ جنگ در افغانستان نوشته: محمد یوسف و مارک ادکین ترجمه: محمد قاسم آسمایی در وبگاه نی[۵]

7.معلومات مکفی در مورد سی آی ای در وبگاه سی آی ای [۶]

World Intelligence and Security Agencies در وبگاه fas [۷]

8.تشدید تضبیقات فشار برمردم ونیروهای سیاسی نوشته سلطان علی کشتمند صفحه ۳۸۱ در کتاب یاداشتهای سیاسی و رویدادهای تاریخی جلد اول ودوم سال چاپ سال ۲۰۰۱ لندن

9.باب یازدهم امیر عبدالرحمن خان مستبد باکفیت صفحات۳۹۶-۴۳۲ استبداد عبدالرحمن خان بالای ملت افغانستان در کتاب افغانستان در پنج قرن اخیر مولف میر محمد صدیق فرهنگ جلد اول سال چاپ جدید ۱۳۷۱قم انتشارات محمد وفائی.

   10.افغانستان در مسیر تاریخ -اداره استخبارات امیر عبدالرحمن خان صفحات ۶۷۸-۶۸۷ جلداول نوشته میرغلام محمد غبار سال نشر ۱۳۹۹ پشاور

  11.افغانستان در مسیر تاریخ – دهشت ترور در افغانستان در زمان سلطنت نادر خان صفحات ۹۶۷-۹۸۳ جلددوم نوشته میرغلام محمد غبار سال نشر ۱۳۹۹ پشاور

12.  روزنامه روسی مسکوفسکی نووستی” چاپ مسکو فعالیت های امنیت ملی افغانستان را نمایشی خوانده است در وبگاه آزادی روhttp://www.farsi.ru/doc/5867.html

 

 اسم سازمانهای اطلاعاتی ملی جهان

افغانستان: ریاست امنیت ملی                                   NDS      

آلبانی: خدمات اطباعات دولتی                                  SHISH

الجزایر: وزارت اطلاعات و امنیت                            DRS    

آرژانتین: سرویس اطلاعاتی                                      SI

استرالیا: سرویس اطلاعات مخفی استرالیا                    ASIS                  

آذربایجان: وزارت امنیت ملی آذربایجان                     MNS

بحرین: اطلاعات امنیت ملی (بحرین )                        NSA

بنگلادش: اطلاعات امنیت ملی                                  NSI

بلاروس: کمیته دولتی امنیت بلاروس                         KGB

بوسنی و هرزگوین: سازمان اطلاعات و امنیت             OSA

برزیل: اداره اطلاعاتی برزیل                                 ABIN    

در برونئی:                                                        BRD

کامرون: بریگارد مخلوط موبایل                              BMM

کانادا: خدمات اطلاعات و امنیت کانادا                        CSIS       

چاد: خدمات امنیت ملی                                         ANS

شیلی: خدمات امنیت ملی                                        ANI  

چین: وزارت امنیت ملی جمهوری خلق چین              MSS

کرواسی: خدمات اطلاعات وامنیت                          SOA

کوبا: ااداره طلاعات                                               DI

جمهوری چک: خدمات امنیت اطلاعات                     BIS

دانمارک: دفاع اطلاعات دانمارکی                             FE

جیبوتی:                                                        BSRG

مصر: اطلاعات عمومی مصر                                 GIS

استونی: انجمن ااطلاعات                                        TA

فرانسه: اداره کل امنیت خارجی                            DGSE

گامبیا:                                                            NIA

آلمان: سرویس اطلاعات فدرال                               BND

یونان: سرویس اطلاعات ملی (یونان)                       EYP

مجارستان: اداره اطلاعات                                          IH

هند: تحقیق و تحلیل بال                                          RAW

اندونزی: آژانس اطلاعات ملی                                  BIN

ایران: وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران

عراق:                                                               GSD

ایرلند (دولت) ایرلند: دفاع اطلاعات نظامی                  G2

اسرائیل: اطلاعات خارجی و عملیات ویژهموساد

ایتالیا: خدمات اطلاعات و امنیت خارجی              AISE 

ساحل عاج: شورای امنیت ملی (ساحل عاج)          NSC

ژاپن: خدمات پلیس ملی ژاپن                             NPA

کابینه اطلاعات و دفتر تحقیقات                           CIRO

اردن: دایره مخابرات الاما                                  GID    

قزاقستان: سرویس اطلاعاتی خارجی (قزاقستان)     Syrbar

قرقیزستان: خدمات امنیت ملی قرقیزستان                SNB 

کویت: امنیتی دولتی کویت                                    KSS

لتونی: اداره حفاظت از قانون اساسی                     SAB

لیتوانی: وزارت امنیت دولت                               VSD

لبنان: اداره امنیت عمومی                                  GDGS

لیبی: مخابرات الجمهوریه                                    MJ

مقدونیه: جهت امنیت و ضد جاسوسی                     DSCI

مالزی: خطر سپاه سلطنتی                                   KRD

مالدیو: سرویس امنیت ملی (مالدیو)                       NSS

مکزیک: مرکز تحقیق وانیت ملی                         CISEN

مونته نگرو: آژانس امنیت ملی (مونته نگرو)             ANB

مراکش: DGST

در موزامبیک: خدمات اطلاعات وامنیت امور خارجه  SISE

هلند: خدمات اطلاعات و امنیت عمومی                  AIVD

نیوزیلند: دفتر ارزیابی ملی                                   NAB

نیجریه: آژانس اطلاعات ملی (نیجریه)                    NIA

پاکستان: اطلاعات بین خدمات                                  ISI

پاپوآ گینه نو: سازمان اطلاعات ملی (پاپوآ گینه نو)      NIO

فیلیپین: اطلاعات ملی هماهنگی آژانس                    NICA

لهستان:                                                             AW

پرتغال: دفاع اطلاعات استراتژیک                          SIED

قطر:                                                                QSS

جمهوری خلق چین ROC: اداره امنیت ملی               NSB

رومانی: سرویس اطلاعاتی خارجی (رومانی)            SIE

روسیه: سرویس اطلاعاتی خارجی (روسیه)               SVR

عربستان سعودی: امنیت مخابرات                             GIP

صربستان: خدمات اطلاعات امنیتی                         BIA

سیرالئون: واحدمرکزی اطلاعات و امنیت                  CISU

سنگاپور: بخش امنیت و اطلاعات                             SID

اسلواکی: SIS

سلوونی: اداره اطلاعات و امنیت سلوانی                    SOVA

سومالی: خدمات امنیت ملی (سومالی  )                       NSS

آفریقای جنوبی: سرویس مخفی آفریقای جنوبی             SASS

کره جنوبی: سرویس اطلاعات ملی (کره جنوبی)           NIS

اسپانیا: مرکز اطلاعات ملی CNI

سریلانکا: خدمات اطلاعاتی دولتی (سریلانکا)               SIS

سودان: دستگاه امنیت مخابرات ملی                          JAWM

سوئیس:                                                              NDB

سوریه:                                                                GSD

تاجیکستان:                                                             MOS

توگو:                                                                   NIA

تونس:                                                                  TIA

ترکیه:                                                                 MIT

ترکمنستان،    :                                                      KNB

اوگاندا  :                                                              ISO 

اوکراین:                                                              SZRU

امارات متحده عربی   :                                               UAEI

انگلستان: راز اطلاعات                                            SIS

ایالات متحده: سازمان اطلاعات مرکزی امریکا              CIA

ازبکستان: خدمات امنیت ملی (ازبکستان)                      SNB

ویتنام: کمیسیون مرکزی اطلاعات نظامی دوم                TC2

 

سازمان های اطلاعاتی داخلی

آرژانتین: اطلاعات مخفی                                              SIDE

استرالیا: سازمان امنیت اطلاعات استرالیا                            ASIO

بنگلادش: شاخه های خاص (بنگلادش)                                SB

بلاروس: سازمان امنیت امور خارجه جمهوری بلاروس     KGB RB 

برزیل: خدمات اطلاعات برزیل                                     ABIN

کانادا: خدمات امنیت اطلاعات کانادا                               CSIS               

شیلی: نمایندگی اطلاعات ملی                                          ANI             

چین: وزارت امنیت ملی جمهوری خلق چین                        MSS

کرواسی: خدمات امنیت و اطلاعات                                   SOA

دانمارک: پلیس اطلاعات                                                PET           

مصر: امنیت داخلی مصر                                              الوطنی

استونی: پولیس محافظ                                                    KAPO]

فنلاند: خدمات امنیت اطلاعات فنلاندی                              SUPO

فرانسه: اداره مرکزی اطلاعات داخلی                               IDCR

آلمان: دفتر فدرال حفاظت از قانون اساسی                           BfV

یونان: سرویس اطلاعات ملی (یونان)                               EYP

مجارستان: سرویس امنیت ملی                                          AH

هند: اطلاعات دفتر (هند                                                   IB                        

ایران: تطبیق قانون در ایران                                        NAJA

ایرلند: گاردا نظارت واحد ملی                                        NSU

اسرائیل: شین بت                                                      SHINBIT

ایتالیا: خدمات اطلاعات امنیت میهن                                AISI

قزاقستان: کمیته امنیت ملی جمهوری قزاقستان                  NSC

لتونی: پولیس امنیتی                                                      DP

لیتوانی: خدمات تحقیقات مخصوص                               STT

مقدونیه: آژانس اطلاعات (مقدونیه)                                IA

3ژاپن: آژانس پلیس ملی ژاپن                                  PSIA NPA

هالندآژانس اطلاعات امنیت عمومی                           NCTb

نیوزیلند: امنیت اطلاعات نیوزیلند                              NZSIS

نیجریه: خدمات امنیت دولتی (نیجریه)                         SSS

نروژ: پلیس امنیتی نروژ خدمات                                   PST

عمان                  ISS                                                                   

پاکستان: دفتراطلاعات (پاکستان   )                                IB

فیلیپین  NBI                                                                : 

لهستان: سرویس امنیت داخلی                                   ABW

کره جنوبی: دفتر دادستان عالی جمهوری کره               SPO

سریلانکا: خدمات اطلاعاتی دولتی (سریلانکا )                SIS   

سوئد: خدمات امنیت سوئد                                          SAPO 

سوئیس     NDB                                                              :

سوریه: امنیت سوریه                                              GSD

ترکیه: امنیت و نظم خفیه دولتی                                KDGM

اوکراین: سرویس امنیتی اوکراین                              SBU

انگلستان:      اطلاعات نظامی بخش 5                       MI5    

ایالات متحده: دفتر تحقیقات فدرال                                 FBI

ازبکستان: امنیت ملی خدمات (ازبکستان )                        SNB

ویتنام: وزارت اطلاعات امنیت عمومی                        TC5

روسیه: سرویس امنیتی فدرال (روسیه                         FSB

صربستان: خدمات امنیت اطلاعات                             BIA

سنگاپور: وزارت امنیت داخلی                                  ISD

آفریقای جنوبی: آژانس اطلاعات ملی آفریقای جنوبی        NIA

جمهوری خلق چین : وزارت دادگستری بررسی دفتر      MJIB

پرتغال: سرویس اطلاعات امنیتی                                 SIS

رومانی: خدمات اطلاعات رومانیا                                 SRI

اداره اطلاعات نظامی

استرالیا: سازمان دفاع اطلاعات                                   DIO

بنگلادش: اداره کل نیروهای امنیتی                             DGFI

برزیل: مدیریت اطلاعات استراتژیک                             DIE

کانادا: شعبه اطلاعات (نیروهای کانادایی)               Int Branch

جمهوری خلق چین: اداره کل کارکنان ارتش آزادی خلق      MID

کرواسی: و خدمات امنیت اطلاعاتی نظامی                    VSOA

مصر: ریاست سرویس های اطلاعاتی نظامی و اکتشافی   DMISR

دانمارک: دفاع اطلاعات دانمارکی                                   FE

فنلاند: سرویس اطلاعات نظامی فنلاند                               FMIS

فرانسه: اداره اطلاعات نظامی                              DGSE DRM

آلمان: ضد نظامی                                                        MAD

مجارستان: خدمات نظامی امنیت ملی                            KNBSZ

هند: اداره اطلاعات نظامی (هند)                                         DMI

اسرائیل: اداره اطلاعات نظامی (اسرائیل)                             MID

ایتالیا: مرکز اطلاعات بین عنصر                                      CII

ژاپن: اطلاعات فرماندهی نظامی                                     MIC

قزاقستان: کمیته امنیت ملی جمهوری قزاقستان                    NSC

جمهوری مقدونیه : MSSI

هلند: سرویس اطلاعات و امنیت نظامی هلندی                    MIVD

پاکستان: اطلاعات نظامی پاکستان                                     MI

فیلیپین   نیروهای مسلح فیلیپین                                       ISAFP

لهستان   خدمات ضد نظامیSKWسرویس اطلاعات نظامی  SWW 

جمهوری خلق چین  اداره اطلاعات نظامی                         MND

رومانی  اداره کل دفاع اطلاعات نظامی                           DGIA     

روسیه                                                                     GRU 

صربستان   خدمات اطلاعات نظامیVOAخدمات امنیت     VBA

سنگاپور     سازمان اطلاعات نظامی                               MIO

اسلواکی                                                                    VSS

اسلوون   :                                                                OVS

کره جنوب  :                                                              DSC

سریلانکا   اداره اطلاعات نظامی (سریلانکا)                       DMI

سوئد        خدماتاطلاعات و امنیت نظامی سوئد                  MUST 

سوئیس      سرویس اطلاعات نظامی                               MND

سوریه      اطلاعات نظامی (سوریه)                               MI

اداره اطلاعات نیروی هوایی                                         AFID

اوکراین: ریاست اداره اطلاعات وزارت دفاع اوکراین         HURMO

انگلستان:                                                                    DIS

ایالات متحده: آژانس اطلاعاتی وزارت دفاع                      DIA

ویتنام: کمیسیون مرکزی اطلاعات نظامی دوم                   TC2

اداره اطلاعات سیگنال یا مخابرات

استرالیا: اداره دفاع سیگنال                                           DSD

برزیل: معاونیت دوم دفاع دولتی د                               D2 ª SCH / EMD

کانادا: موسسه امنیتی ارتباطات کانادا                                 CSE

جمهوری خلق چین: بخش عمومی کارکنان ارتش آزادی بخش خلق  SIGINT

کرواسی: مرکز فناوری عملیاتی برای نظارت مخابرات             OTC

فنلاند: اموسسه تحقیقات طلاعات فنلاندی                          FIRE

فرانسه: اداره کل امنیت خارجی                                     DGSE

آلمان: سرویس اطلاعات فدرال                                          BND

هند: اداره مشترک صفر                                               JCB

اندونزی: شورای ملی سندی                                      LEMSANEG

اسرائیل: واحد 8200                                                Unit 8200

ژاپن: ستاد دفاع اطلاعات                                              DIH

قزاقستان: کمیته امنیت ملی جمهوری قزاقستان                  NSC

هلند: سرویس مخفی اطلاعات عمومی                             AIVD

نیوزیلند: اداره امنیت ارتباطات دولتی                            GCSB

پاکستان: خدمات ارتباط اطلاعات JSIB

روسیه: خدمات ویژه ارتباطات روسیه                          Spetsviaz

آفریقای جنوبی: مرکز ملی ارتباطات                               NCC

سوئد: دفاع موسسات رادیوی ملی                                    FRA

سوئیس             سازمان اطلاعاتی سوئیس                       NDB

سوریه              اطلاعات نظامی (سوریه  )                        MI

ترکیه                                                                         SİB

اوکراین            تنظیمات ارتباط امور خارجی

انگلستان           ستاد ارتباطات دولت                            GCHQ

ایالات متحده      خدمات امنیت ملی                               NSA

 

لطفا مطلب مرتب بموضوع را تحت لینک ذیل بخوانید

http://www.mosalehaimeli.org/index.php?option=com_content&view=article&id=194:2010-11-22-11-15-36&catid=40:2010-10-22-10-08-32&Itemid=63

همدا راز وګورئ

f-image

از زن آزاری و زن ستیزی تا زن ـ کفانی و زن ـ جهادی

  به قلم الهه افتخار   از زن آزاری و زن ستیزی تا زن ـ …

ځواب دلته پرېږدئ

ستاسو برېښناليک به نه خپريږي. غوښتى ځایونه په نښه شوي *